Επιστήμονες αναμένεται να παρουσιάσουν την πρώτη εικόνα μιας μαύρης τρύπας
Μια διεθνής επιστημονική ομάδα αναμένεται να παρουσιάσει την Τετάρτη ένα επίτευγμα- ορόσημο στην αστροφυσική: Την πρώτη φωτογραφία μιας μαύρης τρύπας, «δοκιμάζοντας» έτσι έναν από τους πυλώνες της σημερινής επιστήμης- τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν.
Για τους σκοπούς της εν λόγω έρευνας και παρουσίασης, που θα γίνει στις 15.00 (ώρα Ελλάδος) στην Ουάσινγκτον από το US National Science Foundation, εργάστηκε ένα διεθνές δίκτυο τηλεσκοπίων. Συνεντεύξεις Τύπου έχουν προγραμματιστεί και σε Βρυξέλλες, Σαντιάγκο, Σαγκάη, Ταϊπέι και Τόκιο, όπου θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα του προγράμματος EHT (Event Horizon Telescope) που άρχισε το 2012, με σκοπό την παρατήρηση του άμεσου περιβάλλοντος μιας μαύρης τρύπας.
H εκδήλωση θα μεταδοθεί σε livestream.
Τι είναι η μαύρη τρύπα
Οι μαύρες τρύπες είναι εξαιρετικά πυκνοί «θύλακες» ύλης- αντικείμενα τόσο απίστευτης μάζας, που παραμορφώνουν τον χωροχρόνο. Οτιδήποτε περνά από κοντά, από ολόκληρα άστρα μέχρι φωτόνια, αιχμαλωτίζονται. Οι περισσότερες μαύρες τρύπες αποτελούν απομεινάρια γιγαντιαίων άστρων- πυρήνες που κατέρρευσαν και έμειναν εκεί μετά από σουπερνόβα. Οι μαύρες τρύπες χωρίζονται σε κάποιες κατηγορίες: Τις αρχέγονες, που εμφανίστηκαν μετά το Big Bang, τις αστρικής μάζας, που είναι η πιο κοινή κατηγορία και κατά κανόνα δημιουργούνται μετά τους «θανάτους» άστρων, με το μέγεθός τους να είναι 5-10 φορές αυτό του Ήλιου, τις μέσης μάζας (εκατοντάδες- χιλιάδες φορές μάζα πολλαπλάσια αυτής του Ήλιου) και τις γιγαντιαίες (supermassive), με μάζες εκατομμύρια- δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από αυτήν του Ήλιου, που φαίνονται να βρίσκονται στα κέντρα σχεδόν όλων των γαλαξιών και η δημιουργία τους αποτελεί αίνιγμα.
Πώς τις μελετούν
Οι μαύρες τρύπες συνάρπαζαν την επιστήμη, αλλά και τη φαντασία, καθώς πρακτικά ήταν «αόρατες», καθώς δεν εκπέμπουν φωτόνια και παγιδεύουν το διερχόμενο φως. Ωστόσο, μέσω ενός συνδυασμού θεωρίας και παρατήρησης, οι επιστήμονες μπορούν να διαπιστώσουν πράγματα σχετικά με τα αντικείμενα αυτά και τον τρόπο σχηματισμού τους- καθώς και το πώς επηρεάζουν το περιβάλλον τους. Οι ιδιότητές τους μπορούν να υπολογιστούν με βάση τη γνώση που έχουμε για το σύμπαν, και μεγάλοι επιστήμονες όπως ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο Κιπ Θορν και ο Στίβεν Χόκινγκ έχουν ασχοληθεί μαζί τους σε θεωρητικό επίπεδο. Πλέον, περίπου έναν αιώνα αφού επιστήμονες έκαναν για πρώτη φορά την υπόθεση περί ύπαρξής τους, υπάρχουν μέσα για να παρατηρηθούν «εν δράσει»: Μέσω ισχυρών τηλεσκοπίων στη Γη, οι αστρονόμοι μπορούν να δουν τους «πίδακες» πλάσματος που εκτοξεύονται στο Διάστημα, να εντοπίσουν τις αναταράξεις στον χωροχρόνο από τις συγκρούσεις μαύρων τρυπών και ενδεχομένως σύντομα να «κοιτάξουν» στον δίσκο μάζας και ενέργειας που περικυκλώνει τον «ορίζοντα γεγονότων» (event horizon) της μαύρης τρύπας- την άκρη πέρα από την οποία τίποτα δεν μπορεί να διαφύγει, ένα σημείο κυριολεκτικά χωρίς επιστροφή.
Στο πλαίσιο του προγράμματος μελετήθηκαν δύο κολοσσιαίες μαύρες τρύπες στο κέντρο διαφορετικών γαλαξιών. Μεταξύ αυτών που αναμένεται να μιλήσουν στη συνέντευξη Τύπου στην Ουάσινγκτον είναι ο αστροφυσικός Σέπερντ Ντόιλεμαν, διευθυντής του EHT στο Κέντρο Αστροφυσικής των Χάρβαρντ και Σμιθσόνιαν.
Η μία από τις μαύρες τρύπες- Τοξότης Α*- βρίσκεται στο κέντρο του Γαλαξία μας, με μάζα 4 εκατ. φορές πολλαπλάσια του Ήλιου, σε απόσταση 26.000 ετών φωτός από τη Γη. Η δεύτερη- Μ87- βρίσκεται στο κέντρο του γειτονικού Α της Παρθένου. Η μάζα της είναι 3,5 εκατ. φορές μεγαλύτερη από αυτήν του Ήλιου και είναι σε απόσταση 54 εκατ. ετών φωτός μακριά από τη Γη.
(με πληροφορίες από nsf.gov, Reuters)
