Τέλος στο «πέναλτι» των μηδενικών τιμών για τις ΑΠΕ – Τι αλλάζει για τους παραγωγούς
Η ρύθμιση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων σε ΑΠΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία η διείσδυση της πράσινης ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα αυξάνεται διαρκώς.
Κομβική παρέμβαση στο καθεστώς στήριξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) συνιστά τροπολογία που κατατέθηκε χθες στη Βουλή και η οποία προβλέπει πως «αναδρομικά» από την 1η Ιουνίου 2026 οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα χάνουν τη λειτουργική ενίσχυση όταν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού μηδενίζονται, αλλά μόνο όταν καταγράφονται αρνητικές τιμές για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Η ρύθμιση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων σε ΑΠΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία η διείσδυση της πράσινης ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα αυξάνεται διαρκώς.
Τι αλλάζει για τις συμβάσεις ενίσχυσης
Η παρέμβαση αφορά τους σταθμούς ΑΠΕ και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης που λειτουργούν με Συμβάσεις Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ), δηλαδή το βασικό μοντέλο στήριξης που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια στην ελληνική αγορά. Με το ισχύον πλαίσιο, οι παραγωγοί ενδέχεται να στερηθούν τη λειτουργική ενίσχυση όταν οι τιμές στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώνονται σε μηδενικά ή αρνητικά επίπεδα για συνεχόμενες χρονικές περιόδους. Η νέα διάταξη περιορίζει σημαντικά αυτόν τον κίνδυνο, καθώς προβλέπει ότι η απώλεια της ενίσχυσης θα ενεργοποιείται μόνο όταν οι τιμές γίνονται αρνητικές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.
Ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πρακτικές
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, στόχος της αλλαγής είναι η προσαρμογή του ελληνικού πλαισίου στις πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως επισημαίνεται, η διεθνής τάση είναι η αναστολή των ενισχύσεων να συνδέεται αποκλειστικά με αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και όχι με μηδενικές τιμές, καθώς οι τελευταίες δεν θεωρούνται από μόνες τους ένδειξη στρέβλωσης της αγοράς.
Η αυξανόμενη εμφάνιση μηδενικών και αρνητικών τιμών
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η αυξανόμενη εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων οδηγεί ολοένα συχνότερα σε περιόδους υπερπροσφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως κατά τις μεσημβρινές ώρες με υψηλή ηλιοφάνεια και περιορισμένη ζήτηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά μπορεί να υποχωρήσουν σε μηδενικά επίπεδα ή ακόμη και σε αρνητικές τιμές, φαινόμενο που εμφανίζεται πλέον τακτικά σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές.
Μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τους επενδυτές
Για τους επενδυτές, η νέα ρύθμιση προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στα έσοδα των έργων ΑΠΕ. Η διατήρηση της λειτουργικής ενίσχυσης στις περιπτώσεις μηδενικών τιμών μειώνει τον επενδυτικό κίνδυνο και ενισχύει τη δυνατότητα χρηματοδότησης νέων έργων, ιδιαίτερα σε μια συγκυρία κατά την οποία οι τράπεζες και οι επενδυτές αξιολογούν με αυξημένη προσοχή τις προοπτικές κερδοφορίας των πράσινων επενδύσεων.
Επιπτώσεις στη λειτουργία της αγοράς
Παράλληλα, η ρύθμιση αναμένεται να συμβάλει στη σταθερότητα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο απότομων μεταβολών στα έσοδα των παραγωγών. Οι φορείς της αγοράς έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι η αύξηση των ωρών με μηδενικές τιμές αποτελεί φυσικό επακόλουθο της ενεργειακής μετάβασης και δεν θα πρέπει να οδηγεί αυτομάτως σε απώλεια στήριξης για τις μονάδες ΑΠΕ.
Το πιθανό κόστος της ρύθμισης
Αν και το υπουργείο δεν συνοδεύει τη διάταξη με συγκεκριμένη εκτίμηση κόστους, είναι σαφές ότι τα επιπλέον ποσά που θα καταβάλλονται στους παραγωγούς θα πρέπει να καλυφθούν είτε από τα πλεονάσματα του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ) είτε από μελλοντικά έσοδα του συστήματος. Σε περίπτωση που οι ώρες μηδενικών τιμών αυξηθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια, λόγω της συνεχούς προσθήκης νέων φωτοβολταϊκών και αιολικών μονάδων, η επιβάρυνση θα μπορούσε να ανέλθει σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Στην πράξη, το κόστος δεν μεταφέρεται άμεσα στον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά βαρύνει το ευρύτερο ενεργειακό σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον τα έσοδα του ΕΛΑΠΕ δεν επαρκούν, ενδέχεται μελλοντικά να απαιτηθούν πρόσθετοι πόροι από τις χρεώσεις που σχετίζονται με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ή από άλλους μηχανισμούς χρηματοδότησης της ενεργειακής μετάβασης.
