Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων: Στο τραπέζι αλλαγές στον υπολογισμό – Ποιοι μπορούν να δουν αυξήσεις
Σενάρια αναμόρφωσης των κλιμακίων της ΕΑΣ εξετάζονται εν μέσω των δικαστικών εξελίξεων και μετά την αναβολή του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Η συζήτηση στην μείζονα διευρυμένη Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) που αφορά 450.000 απόμαχους της εργασίας, αναβλήθηκε για δεύτερη φορά, για την 4η Νοεμβρίου 2026, μετά από μια δικονομική διαδικασία που οδήγησε τα μέλη του δικαστηρίου να κατέβουν δυο φορές από την έδρα για να διασκεφθούν.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), καθώς ο τρόπος υπολογισμού της εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις και να δημιουργεί ερωτήματα για την επιβάρυνση που υφίστανται εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι. Περίπου 450.000 συνταξιούχοι επηρεάζονται από το ισχύον καθεστώς, ενώ ενδεχόμενη αλλαγή θα μπορούσε να μεταβάλει το ύψος των μηνιαίων κρατήσεων και, κατά συνέπεια, το καθαρό ποσό που καταβάλλεται στους δικαιούχους.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στον μηχανισμό εφαρμογής της εισφοράς και ειδικότερα στο εάν είναι δικαιολογημένο, όταν η σύνταξη υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο, η κράτηση να υπολογίζεται στο σύνολο του ποσού και όχι μόνο στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το αντίστοιχο όριο.
Πώς υπολογίζεται σήμερα η ΕΑΣ
Με το ισχύον σύστημα, η εισφορά επιβάλλεται στις συντάξεις που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια, σύμφωνα με συγκεκριμένα κλιμάκια και συντελεστές. Το ζήτημα που έχει τεθεί αφορά το γεγονός ότι, όταν η σύνταξη περάσει σε υψηλότερο κλιμάκιο, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης και όχι αποκλειστικά στο υπερβάλλον τμήμα.
Αυτό μπορεί να δημιουργήσει αισθητές διαφορές στην παρακράτηση ακόμη και όταν η αύξηση της σύνταξης είναι μικρή. Έτσι, ορισμένοι συνταξιούχοι ενδέχεται να διαπιστώνουν ότι μέρος της ονομαστικής αύξησης εξανεμίζεται λόγω της υψηλότερης εισφοράς.
Το συγκεκριμένο ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο προσφυγής συνταξιούχου του Δημοσίου, ο οποίος αμφισβητεί τη νομιμότητα του τρόπου υπολογισμού και διεκδικεί επιστροφή ποσών που έχουν παρακρατηθεί. Η συζήτηση αφορά τη συμβατότητα του μηχανισμού με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη αποφασιστεί αλλαγή του συστήματος.
Το σενάριο για απαλλαγή έως τα 1.400 ευρώ
Ένα από τα σενάρια που έχουν αναφερθεί προβλέπει την εξαίρεση ποσού σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ από τον υπολογισμό της εισφοράς. Σε αυτή την περίπτωση, η κράτηση θα μπορούσε να υπολογίζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο.
Με βάση τις εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευθεί, για συντάξεις από 1.450 έως 1.650 ευρώ το μηνιαίο όφελος θα μπορούσε να διαμορφωθεί περίπου στα 30 ευρώ, ενώ για υψηλότερες συντάξεις θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 ευρώ.
Τα ποσά αυτά είναι ενδεικτικά και εξαρτώνται από το τελικό μοντέλο που ενδεχομένως θα υιοθετηθεί. Δεν αποτελούν εγγυημένες αυξήσεις ούτε σημαίνουν ότι έχει θεσπιστεί αφορολόγητο όριο 1.400 ευρώ για την ΕΑΣ.
Μια τέτοια αλλαγή θα επηρέαζε άμεσα το καθαρό εισόδημα των συνταξιούχων, καθώς θα περιόριζε την παρακράτηση χωρίς να απαιτείται αύξηση της ονομαστικής σύνταξης.
Οι κυβερνητικές σκέψεις για τα κλιμάκια
Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση έχει επεξεργαστεί σενάρια τροποποίησης των κλιμακίων της εισφοράς. Μέχρι σήμερα, η επιλογή που περιγράφεται είναι η ετήσια τιμαριθμοποίηση των ορίων, ώστε οι αυξήσεις των συντάξεων να μη συνεπάγονται αυτόματα μετακίνηση σε υψηλότερα κλιμάκια και μεγαλύτερες κρατήσεις.
Ωστόσο, η προσαρμογή των ορίων δεν ταυτίζεται με την αλλαγή της μεθόδου υπολογισμού. Μια συνολικότερη αναμόρφωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαφορετική κατανομή των επιβαρύνσεων και σε μικρότερες κρατήσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων.
Τι ισχύει για τα αναδρομικά
Το ενδεχόμενο επιστροφής ποσών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα για τους συνταξιούχους. Εάν υπάρξει δικαστική κρίση που θα θέσει υπό αμφισβήτηση τον υφιστάμενο τρόπο υπολογισμού, θα μπορούσε να ανοίξει συζήτηση για διεκδικήσεις αναδρομικών.
Δεν προκύπτει, ωστόσο, ότι θα καταβληθούν αυτομάτως αναδρομικά σε όλους. Οι δικαιούχοι, η περίοδος που ενδεχομένως θα καλύπτεται και οι προϋποθέσεις επιστροφής θα εξαρτηθούν από το περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης και το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο.
