Πλειστηριασμοί: Πότε η επιταγή προς εκτέλεση κρίνει την κατάταξη των δανειστών
Η ημερομηνία μπορεί να καθορίσει ποια εκδοχή των διατάξεων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας θα εφαρμοστεί και, συνεπώς, με ποιους κανόνες θα γίνει η κατάταξη των δανειστών στο ποσό που απέφερε ο πλειστηριασμός.
Μια κρίσιμη λεπτομέρεια, η ημερομηνία επίδοσης της επιταγής προς εκτέλεση, μπορεί να καθορίσει ποιο νομικό καθεστώς εφαρμόζεται σε έναν πλειστηριασμό και, κατ’ επέκταση, τον τρόπο με τον οποίο κατατάσσονται οι δανειστές για να μοιραστούν το ποσό που προέκυψε από την εκποίηση ενός ακινήτου. Το ζήτημα αναδείχθηκε μέσα από υπόθεση του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο τελικά παραιτήθηκε από ανακοπή με την οποία διεκδικούσε προνομιακή κατάταξη για 270.112 ευρώ από απαιτήσεις ΦΠΑ.
Το βασικό σημείο που πρέπει να προσέχουν οι εμπλεκόμενοι σε ανάλογες υποθέσεις είναι ότι, όταν έχουν επιδοθεί περισσότερες από μία επιταγές προς εκτέλεση, δεν είναι απαραίτητα η πρώτη χρονικά αυτή που καθορίζει ποιοι κανόνες θα εφαρμοστούν. Με απλά λόγια, δεν αρκεί κάποιος να ανατρέξει στην παλαιότερη επιταγή που είχε επιδοθεί στον οφειλέτη. Πρέπει να εξετάσει ποια από τις επιταγές συνδέθηκε με τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης που συνεχίστηκε χωρίς να διακοπεί και οδήγησε τελικά στον πλειστηριασμό.
Αυτό ακριβώς προκύπτει από τη νομολογία του Αρείου Πάγου που επικαλέστηκε το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Σύμφωνα με τις αποφάσεις ΑΠ 913/2023, 224/2022, 1455/2021 και 1151/2021, όταν έχουν επιδοθεί διαδοχικά περισσότερες επιταγές, κρίσιμος είναι ο χρόνος επίδοσης εκείνης στην οποία στηρίχθηκε η περαιτέρω κύρια εκτελεστική διαδικασία και η οποία οδήγησε τελικά στον πλειστηριασμό. Αντίθετα, προηγούμενες επιταγές μετά τις οποίες δεν ακολούθησαν άλλες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης δεν είναι αυτές που καθορίζουν το εφαρμοστέο καθεστώς.
Η ημερομηνία μπορεί να καθορίσει ποια εκδοχή των διατάξεων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας θα εφαρμοστεί και, συνεπώς, με ποιους κανόνες θα γίνει η κατάταξη των δανειστών στο ποσό που απέφερε ο πλειστηριασμός.
Αυτό φάνηκε καθαρά στην εν λόγω υπόθεση. Η επιταγή προς εκτέλεση που κίνησε τη διαδικασία και οδήγησε τελικά στον πλειστηριασμό επιδόθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2016, δηλαδή μετά την 1η Ιανουαρίου 2016. Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με το ΝΣΚ, εφαρμόζονταν οι διατάξεις περί εκτέλεσης του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας όπως ίσχυαν μετά τον ν. 4335/2015.
Το Δημόσιο είχε υποστηρίξει διαφορετική ερμηνεία. Θεωρούσε ότι κρίσιμος χρόνος για να κριθούν τα προνόμια των δανειστών και η κατάταξή τους ήταν εκείνος της επίδοσης της πρώτης επιταγής προς εκτέλεση. Με αυτή τη βάση ζητούσε να καταταγεί οριστικά και προνομιακά για 270.112 ευρώ, ποσό που αφορούσε ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις από ΦΠΑ. Η νομολογία του Αρείου Πάγου, όμως, οδήγησε σε διαφορετικό συμπέρασμα και τελικά το Δημόσιο αποφάσισε να μην επιμείνει στη δικαστική διεκδίκηση.
