Επιδόματα και ανακαινίσεις: Τα SOS για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές
Το πλέγμα των μέτρων απευθύνεται σε διαφορετικές κατηγορίες πολιτών: ιδιοκτήτες κενών ή παλαιών κατοικιών, εκμισθωτές, ενοικιαστές κύριας κατοικίας, οικογένειες με φοιτητική κατοικία αλλά και ιδιοκτήτες που πραγματοποιούν εργασίες αναβάθμισης.
Ένα « μωσαϊκό» από προγράμματα, επιδόματα και φορολογικά κίνητρα για τη στέγη και την ακίνητη περιουσία βρίσκεται σε εφαρμογή, με ιδιοκτήτες, ενοικιαστές και νοικοκυριά να μπορούν να διεκδικήσουν ενισχύσεις και φοροελαφρύνσεις που φθάνουν ακόμη και τις 36.000 ευρώ. Το κλειδί είναι να γνωρίζουν ποιο μέτρο τους αφορά, καθώς οι προϋποθέσεις διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το ακίνητο και τον δικαιούχο.
Το Dnews.gr παραθέτει ένα χρηστικό οδηγό με όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι:
1. Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν από τα μέτρα για τη στέγη;
Το πλέγμα των μέτρων απευθύνεται σε διαφορετικές κατηγορίες πολιτών: ιδιοκτήτες κενών ή παλαιών κατοικιών, εκμισθωτές, ενοικιαστές κύριας κατοικίας, οικογένειες με φοιτητική κατοικία αλλά και ιδιοκτήτες που πραγματοποιούν εργασίες αναβάθμισης. Δεν υπάρχει, ωστόσο, ένα ενιαίο σύνολο κριτηρίων. Ανάλογα με το πρόγραμμα εξετάζονται το εισόδημα, η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, η συνολική ακίνητη περιουσία, τα τετραγωνικά και η ηλικία του ακινήτου, η χρήση του, η ενεργειακή του κατάσταση και η πολεοδομική νομιμότητα.
2. Τι κερδίζει ένας ιδιοκτήτης μέσω του «Ανακαινίζω - Νοικιάζω»;
Το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα σε ιδιοκτήτες να ανακαινίσουν κενές κατοικίες προκειμένου να τις επαναφέρουν στην αγορά των μακροχρόνιων μισθώσεων. Καλύπτεται το 60% των επιλέξιμων δαπανών για εργασίες και υλικά, με τον προϋπολογισμό της ανακαίνισης να μπορεί να φθάσει τις 13.500 ευρώ. Έτσι, η επιχορήγηση μπορεί να ανέλθει έως τις 8.100 ευρώ.
3. Ποια ακίνητα μπορούν να ενταχθούν στο «Ανακαινίζω - Νοικιάζω»;
Βασική προϋπόθεση είναι να πρόκειται για κενή κατοικία επιφάνειας έως 100 τετραγωνικών μέτρων. Ο ιδιοκτήτης αναλαμβάνει παράλληλα μια σημαντική δέσμευση: μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης, το ακίνητο θα πρέπει να διατεθεί για μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον τρία χρόνια. Επομένως, το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε όσους έχουν ακίνητο εκτός αγοράς και επιθυμούν να το αξιοποιήσουν μέσω σταθερής ενοικίασης.
4. Πώς μπορεί η επιδότηση για ανακαίνιση κατοικίας να φθάσει τις 36.000 ευρώ;
Το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση κατοικίας» προβλέπει σημαντικά υψηλότερα ποσοστά επιδότησης για παλαιές κατοικίες. Η ενίσχυση κυμαίνεται από 70% έως 95% των επιλέξιμων δαπανών και μπορεί να φθάσει έως τις 36.000 ευρώ. Υπάρχουν όμως δεσμεύσεις ως προς τη μελλοντική χρήση του ακινήτου: η κατοικία θα πρέπει να διατηρήσει τη δηλωμένη χρήση της για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ δεν επιτρέπεται να διατεθεί σε βραχυχρόνια μίσθωση.
5. Τι προβλέπεται για όσους νοικιάζουν την κύρια κατοικία τους;
Για τα νοικοκυριά που πληρούν τα σχετικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια λειτουργεί το Επίδομα Στέγασης. Η ενίσχυση ξεκινά από 70 ευρώ τον μήνα και, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, μπορεί να φθάσει έως τα 210 ευρώ τον μήνα. Σε ετήσια βάση αυτό μεταφράζεται σε βοήθημα έως 2.520 ευρώ.
6. Ποιοι μπορούν να πάρουν πίσω ένα ενοίκιο τον χρόνο;
Ξεχωριστό μέτρο αποτελεί η ετήσια επιστροφή ενοικίου. Αφορά τόσο την κύρια κατοικία όσο και, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, τη φοιτητική κατοικία. Η ενίσχυση λειτουργεί ως επιστροφή μέρους της ετήσιας δαπάνης ενοικίασης, με την επιλεξιμότητα και το ποσό να συνδέονται με τα κριτήρια που ισχύουν για το μέτρο και με τα δηλωμένα στοιχεία της μίσθωσης.
7. Πότε μπορεί ένας ιδιοκτήτης να μην πληρώνει φόρο για τα ενοίκια επί τρία χρόνια;
Το φορολογικό κίνητρο αφορά ιδιοκτήτες που επαναφέρουν κατοικίες στη μακροχρόνια αγορά. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, εάν ένα ακίνητο ήταν κενό ή είχε διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση και στη συνέχεια περάσει σε μακροχρόνια μίσθωση, τα σχετικά εισοδήματα από ενοίκια μπορούν να απαλλαγούν από τον φόρο εισοδήματος για τρία χρόνια. Το όφελος μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ιδιοκτήτες με υψηλά ετήσια μισθώματα.
8. Πώς μειώνεται ο φόρος με δαπάνες ανακαίνισης έως 16.000 ευρώ;
Οι ιδιοκτήτες έχουν ένα ακόμη φορολογικό εργαλείο στη διάθεσή τους. Δαπάνες που πραγματοποιούνται για την ενεργειακή, λειτουργική ή αισθητική αναβάθμιση ενός ακινήτου μπορούν, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενοι όροι, να αξιοποιηθούν για τη μείωση του φόρου εισοδήματος. Το ανώτατο ύψος των δαπανών που λαμβάνεται υπόψη φθάνει τις 16.000 ευρώ και το φορολογικό όφελος κατανέμεται σε βάθος πενταετίας.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει ένα πρόγραμμα που να ταιριάζει σε όλους. Ένας ιδιοκτήτης κενής κατοικίας μπορεί να έχει συμφέρον από την επιδότηση ανακαίνισης ή τη φοροαπαλλαγή για τη μακροχρόνια μίσθωση, ενώ ένας ενοικιαστής μπορεί να δικαιούται επίδομα στέγασης ή επιστροφή ενοικίου. Πριν από οποιαδήποτε αίτηση χρειάζεται, συνεπώς, έλεγχος όχι μόνο των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων αλλά και των χαρακτηριστικών και της δηλωμένης χρήσης του ίδιου του ακινήτου.
