Πως η κρίση στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να πυροδοτήσει παγκόσμιο στασιμοπληθωρισμό
Η μελέτη εξετάζει εμπειρικά τις οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνέπειες των διαταραχών στη θαλάσσια κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ.
Τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν τα Στενά του Ορμούζ για την παγκόσμια οικονομία αναδεικνύει νέα μελέτη της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), καταγράφοντας τις επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει μια σοβαρή διαταραχή της ναυσιπλοΐας όχι μόνο στις τιμές της ενέργειας, αλλά και στην ανάπτυξη, στον πληθωρισμό και στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες.
Η μελέτη εξετάζει εμπειρικά τις οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνέπειες των διαταραχών στη θαλάσσια κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ. Αξιοποιώντας στοιχεία θαλάσσιας κυκλοφορίας από τη βάση PortWatch του ΔΝΤ και του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, καταλήγει ότι οι αρνητικές διαταραχές στην κίνηση μέσω του Ορμούζ λειτουργούν ως σοκ στην παγκόσμια προσφορά. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ένας συνδυασμός χαμηλότερης παγκόσμιας παραγωγής και υψηλότερων τιμών καταναλωτή, δηλαδή χαρακτηριστικά ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ. Όπως αναφέρει οι σημαντικές επιδράσεις εμφανίζονται μέσα σε διάστημα τεσσάρων έως έξι μηνών.
Μεγάλες είναι οι επιπτώσεις στις αγορές εμπορευμάτων. Τα εμπειρικά αποτελέσματα δείχνουν ότι έπειτα από μια τυποποιημένη αρνητική διαταραχή στη θαλάσσια κίνηση του Ορμούζ, οι πραγματικές τιμές ενέργειας και λιπασμάτων βρίσκονται περίπου 4% υψηλότερα σε σχέση με τον παγκόσμιο δείκτη τιμών καταναλωτή έπειτα από έξι μήνες. Στους 12 μήνες, οι πραγματικές τιμές της ενέργειας εμφανίζονται περίπου 8% υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από το σοκ και εκείνες των λιπασμάτων περίπου 6% υψηλότερα.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν η ανάλυση απομονώνει τις διαταραχές που συνδέονται με την πλευρά της προσφοράς. Σε αυτή την περίπτωση, μια τυποποιημένη μείωση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ συνδέεται με αύξηση κατά περίπου 15% έως 17% στις πραγματικές τιμές ενέργειας και λιπασμάτων σε ορίζοντα 12 μηνών. Σύμφωνα με τη μελέτη, η επίδραση είναι περίπου διπλάσια σε σχέση με εκείνη που προκύπτει όταν εξετάζονται συνολικά όλες οι μεταβολές της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Η έρευνα εντοπίζει παράλληλα σημαντικές επιπτώσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι αρνητικές διαταραχές στην κίνηση μέσω του Ορμούζ ακολουθούνται από αυστηρότερες πιστωτικές συνθήκες, καθώς διευρύνονται τα spreads τόσο των εταιρικών ομολόγων στις προηγμένες οικονομίες όσο και των κρατικών ομολόγων στις αναδυόμενες αγορές. Οι επιπτώσεις αυτές, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, μπορούν να διατηρηθούν έως και έναν χρόνο.
Το μέγεθος της εξάρτησης από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο αποτυπώνεται και στη σύνθεση της κίνησης. Τα δεξαμενόπλοια αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% έως 70% της συνολικής κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, ποσοστό αισθητά υψηλότερο σε σχέση με άλλα μεγάλα θαλάσσια περάσματα. Αυτό καθιστά το Ορμούζ ιδιαίτερα σημαντικό για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η μελέτη χαρακτηρίζει παράλληλα την ανατροπή της ναυσιπλοΐας που άρχισε στα τέλη Φεβρουαρίου του 2026 ως πρωτοφανή για το δείγμα που εξετάζει. Όπως αναφέρει, δεν υπάρχει προηγούμενο από το 2019 και μετά κατά το οποίο η κίνηση σε ένα μεγάλο παγκόσμιο θαλάσσιο πέρασμα να υποχωρεί στο μηδέν μέσα σε λίγες ημέρες. Ακόμη και η μεγάλη πτώση της κυκλοφορίας στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ και στη Διώρυγα του Σουέζ στις αρχές του 2024 δεν έφθασε σε αντίστοιχη πλήρη διακοπή.
