Βαρύς χειμώνας με το πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,9 ευρώ
Η Ελλάδα μπαίνει σε αυτή την περίοδο έχοντας θεωρητικά στη διάθεσή της μια ισχυρή άμυνα.
Ο χειμώνας πλησιάζει με τις ενεργειακές αγορές να στέλνουν ξανά σήματα συναγερμού. Το πετρέλαιο βρίσκεται μια ανάσα από τα 110 δολάρια το βαρέλι, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κινείται στην περιοχή των 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα και οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας καταγράφουν νέες απότομες αυξήσεις. Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, οι κίνδυνοι στις θαλάσσιες μεταφορές και ο πόλεμος στην Ουκρανία δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο μία ακόμη διαταραχή στην προσφορά μπορεί να πυροδοτήσει νέο κύμα ανατιμήσεων.
Η Ελλάδα μπαίνει σε αυτή την περίοδο έχοντας θεωρητικά στη διάθεσή της μια ισχυρή άμυνα: χιλιάδες μεγαβάτ φθηνής πράσινης ενέργειας. Μόνο που η «πράσινη ασπίδα» παραμένει εν μέρει απενεργοποιημένη. Χωρίς αρκετές μπαταρίες, ισχυρότερα δίκτυα και περισσότερες διασυνδέσεις, η χώρα δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως την παραγωγή των ΑΠΕ όταν τη χρειάζεται περισσότερο.
Το παράδοξο είναι χαρακτηριστικό. Τον Μάιο λειτουργούσαν ήδη 18,019 GW ΑΠΕ, ενώ μόνο τα αδειοδοτημένα έργα της ΡΑΑΕΥ αντιστοιχούν σε 65,28 GW και επιπλέον 12,8 GW αφορούν ΑΠΕ με ενσωματωμένες μπαταρίες. Στον ΑΔΜΗΕ, τα έργα με Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης πλησίαζαν τον Απρίλιο τα 13,35 GW.
Όσο όμως αυξάνονται τα φωτοβολταϊκά, μεγαλώνει και η πράσινη παραγωγή τις μεσημεριανές ώρες, όταν η ζήτηση δεν επαρκεί πάντοτε για να την απορροφήσει. Ένα μέρος της ενέργειας περικόπτεται για λόγους ευστάθειας του συστήματος και λίγες ώρες αργότερα, όταν πέφτει ο ήλιος, καλούνται να μπουν στην αγορά ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου.
Εδώ βρίσκεται το μεγάλο κενό της αποθήκευσης. Οι μπαταρίες μπορούν να κρατούν την ενέργεια που περισσεύει και να την επιστρέφουν στο σύστημα τις ώρες υψηλής ζήτησης, περιορίζοντας τόσο τις περικοπές ΑΠΕ όσο και την εξάρτηση από το ακριβό αέριο. Στα χαρτιά, οι άδειες αποθήκευσης έχουν φτάσει τα 72 GW. Στην πράξη, όμως, λειτουργούν μόλις 700 MW μπαταριών, μαζί με άλλα 700 MW αντλησιοταμίευσης.
Η καθυστέρηση γίνεται πιο κρίσιμη όσο ανεβαίνουν οι διεθνείς τιμές. Το TTF αυξήθηκε από 40,7 ευρώ/MWh στις 18 Ιουνίου σε σχεδόν 80 ευρώ/MWh, ενώ παράγοντες της αγοράς δεν αποκλείουν κίνηση προς τα 110 ευρώ εάν αυξηθεί η χειμερινή ζήτηση χωρίς αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων. Η χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος έχει ήδη φτάσει τα 183,60 ευρώ/MWh.
Το πρώτο βαρύ τεστ για τα νοικοκυριά έρχεται στις 15 Οκτωβρίου
Με τα σημερινά δεδομένα, το πετρέλαιο θέρμανσης υπολογίζεται ότι θα ξεκινήσει πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο και μπορεί να πλησιάσει τα 2 ευρώ. Μια παραγγελία 1.000 λίτρων θα μπορούσε έτσι να κοστίσει περίπου 1.900 ευρώ.
Οι πιέσεις βρίσκουν, μάλιστα, τον πληθωρισμό ήδη στο 3,8%, με την ενέργεια να απειλεί να μεταφέρει νέο κόστος στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στα βασικά αγαθά.
Σε αυτό το περιβάλλον, η πράσινη μετάβαση μετατρέπεται από περιβαλλοντικό στόχο σε οικονομική άμυνα. Η Ελλάδα διαθέτει πλέον την παραγωγική βάση για να περιορίσει την έκθεσή της στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις. Αυτό που ακόμη λείπει είναι οι μπαταρίες και τα δίκτυα που θα επιτρέψουν στη φθηνή πράσινη ενέργεια να χρησιμοποιείται όταν πραγματικά χρειάζεται.
