Αγροτικές επιδοτήσεις: Οι αλλαγές στην αιρεσιμότητα και οι εξαιρέσεις
Η απόφαση αφορά στους δικαιούχους άμεσων και άλλων ενισχύσεων της ΚΑΠ.
Αλλαγές στο καθεστώς της αιρεσιμότητας για τις αγροτικές ενισχύσεις φέρνει νέα απόφαση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Η απόφαση αφορά στους δικαιούχους άμεσων και άλλων ενισχύσεων της ΚΑΠ, οι οποίοι οφείλουν να τηρούν τις απαιτήσεις της αιρεσιμότητας. Οι υποχρεώσεις καλύπτουν, μεταξύ άλλων, ζητήματα που σχετίζονται με το κλίμα και το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την υγεία των φυτών και την καλή διαβίωση των ζώων. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προβλέπεται η επιβολή διοικητικών κυρώσεων.
Ιδιαίτερη σημασία για τους παραγωγούς έχει η πρόβλεψη που αφορά τις μικρότερες εκμεταλλεύσεις. Από το ΟΣΔΕ 2026 και μετά, εκμεταλλεύσεις με συνολική δηλωθείσα γεωργική έκταση έως 30 εκτάρια, δηλαδή έως 300 στρέμματα, εξαιρούνται από τους ελέγχους και τις κυρώσεις που συνδέονται με το πρότυπο ΚΓΠΚ 7 για την αμειψισπορά ή τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών.
Παράλληλα, οι δικαιούχοι των οποίων η επιλέξιμη για ενίσχυση έκταση δεν ξεπερνά τα 10 εκτάρια, δηλαδή τα 100 στρέμματα, εξαιρούνται συνολικά από τους ελέγχους της αιρεσιμότητας. Η ίδια κατηγορία εκμεταλλεύσεων εξαιρείται και από τις αντίστοιχες κυρώσεις.
Τι ισχύει για την αμειψισπορά και τις καλλιέργειες
Αλλαγές προβλέπονται και στην εφαρμογή της αμειψισποράς. Για εκμεταλλεύσεις με αρόσιμη έκταση άνω των 10 εκταρίων, ο παραγωγός μπορεί να επιλέγει κάθε χρόνο, μέσω ειδικού πεδίου στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης, εάν θα εφαρμόσει αμειψισπορά ή διαφοροποίηση καλλιεργειών.
Στην περίπτωση της αμειψισποράς απαιτείται εναλλαγή καλλιεργειών διαφορετικών βοτανικών γενών τουλάχιστον στο ένα τρίτο της αρόσιμης έκτασης κάθε χρόνο, ώστε μέσα σε τρεις καλλιεργητικές περιόδους κάθε σχετικό αγροτεμάχιο να έχει καλλιεργηθεί με τουλάχιστον δύο κύριες καλλιέργειες διαφορετικών γενών.
Εναλλακτικά, προβλέπεται η δυνατότητα ετήσιας διαφοροποίησης. Σε εκμεταλλεύσεις με αρόσιμη γη από 10 έως 30 εκτάρια απαιτούνται τουλάχιστον δύο διαφορετικές καλλιέργειες, με τη μεγαλύτερη να μην καλύπτει πάνω από το 75% της αρόσιμης έκτασης.
Για εκμεταλλεύσεις άνω των 30 εκταρίων απαιτούνται τουλάχιστον τρεις διαφορετικές καλλιέργειες, με τη μεγαλύτερη να μην ξεπερνά το 75% και τις δύο μεγαλύτερες μαζί να μην υπερβαίνουν το 95% της αρόσιμης γης.
Νέα δεδομένα υπάρχουν και για τους μόνιμους βοσκότοπους. Η αναλογία των εκτάσεων βοσκοτόπων προς τη συνολική γεωργική έκταση της χώρας δεν πρέπει να μειωθεί περισσότερο από 10% σε εθνικό επίπεδο σε σύγκριση με την αναλογία του 2018.
Εφόσον ξεπεραστεί το προβλεπόμενο όριο, παραγωγοί που έχουν μετατρέψει βοσκότοπους σε άλλες γεωργικές χρήσεις μπορεί να κληθούν να επαναφέρουν τις εκτάσεις σε βοσκότοπο κατά την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.
Η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει τον ρόλο του Οργανισμού Πληρωμών
Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο αναλαμβάνει η ΑΑΔΕ, η οποία ορίζεται ως «Οργανισμός Πληρωμών» και αρμόδιος φορέας για τον έλεγχο της συμμόρφωσης των δικαιούχων με τις υποχρεώσεις της αιρεσιμότητας. Μάλιστα, η απόφαση διευκρινίζει ότι όπου στο ισχύον πλαίσιο αναφέρεται ο ΟΠΕΚΕΠΕ νοείται πλέον ο Οργανισμός Πληρωμών.
Οι έλεγχοι θα είναι διοικητικοί και επιτόπιοι, ενώ μπορούν να αξιοποιούνται η τηλεπισκόπηση, το σύστημα παρακολούθησης εκτάσεων και άλλες υποστηρικτικές τεχνολογίες.
Το ετήσιο δείγμα των επιτόπιων ελέγχων ορίζεται στο 1% των δικαιούχων και προκύπτει βάσει ανάλυσης κινδύνου με τη συμπερίληψη τυχαίου στοιχείου. Οι επιτόπιοι έλεγχοι προβλέπεται κατά κανόνα να πραγματοποιούνται αιφνιδιαστικά.
Τέλος, σε περίπτωση παραβάσεων, οι διοικητικές κυρώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση ή ακόμη και αποκλεισμό από το συνολικό ποσό των ενισχύσεων που έχει λάβει ή πρόκειται να λάβει ο δικαιούχος για το ημερολογιακό έτος κατά το οποίο διαπιστώνεται η μη συμμόρφωση. Οι σχετικές μειώσεις ή αποκλεισμοί μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να παρακρατηθούν και σε επόμενο έτος.
