3ος Πανελλήνιος Γραπτός ΑΣΕΠ 2027: Ας μετρήσουμε σχήματα μέσα σε σχήματα
Μάθετε να αναγνωρίζετε τους επαγωγικούς συλλογισμούς «σχήματα μέσα σε σχήματα», να ξεχωρίζετε τις παγίδες των ψευδών επιλογών και να λύνετε με ταχύτητα και ακρίβεια ορισμένες από τις παραλλαγές που εμφανίζονται στις εξετάσεις ΑΣΕΠ.
Ο τύπος αυτός επαγωγικού συλλογισμού βασίζεται στην ανίχνευση προτύπου στη σχέση μεταξύ ενός εξωτερικού σχήματος και ενός ή περισσότερων σχημάτων που βρίσκονται στο εσωτερικό του.
Στη βασική εκδοχή αυτού του τύπου υπάρχουν 3 συγκεκριμένα σχήματα (π.χ. τρίγωνο, τετράγωνο, κύκλος) τοποθετημένα σε σταθερές θέσεις, εξωτερικό, μεσαίο, εσωτερικό. Από κελί σε κελί, τα ίδια σχήματα αλλάζουν θέση μεταξύ τους σύμφωνα με έναν σταθερό κανόνα μετάθεσης: το σχήμα της πρώτης (εξωτερικής) θέσης μετακινείται στη δεύτερη, το της δεύτερης στην τρίτη και το της τρίτης επιστρέφει στην πρώτη, δηλαδή κυκλική περιστροφή. Με 3 σχήματα, ο κύκλος κλείνει στο 4ο βήμα (επιστροφή στην αρχική διάταξη), οπότε ο υποψήφιος πρέπει να αναγνωρίσει το μήκος του κύκλου για να προβλέψει το άγνωστο κελί.
Παράδειγμα 1ο
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Στο πρώτο κελί έχουμε ένα τετράγωνο ως εξωτερικό σχήμα, ένα τρίγωνο ως μεσαίο και ένα κύκλο ως εσωτερικό σχήμα. Στο δεύτερο κελί έχουμε το τρίγωνο ως εξωτερικό σχήμα, τον κύκλο ως μεσαίο σχήμα και το τετράγωνο ως εσωτερικό σχήμα. Η λογική αυτή συνεχίζεται μέχρι που ολοκληρώνεται ο κύκλος στο κελί 4. Η σωστή απάντηση είναι η επιλογή Γ.
Υπάρχουν διάφορες παραλλαγές του βασικού κανόνα, όπως να υπάρχει ένας κανόνας να επαναλαμβάνεται κάθε δύο θέσεις ενώ η τρίτη να παραμένει σταθερή είτε ακόμα το μοτίβο με τις εναλλαγές των σχημάτων να είναι διαφορετική από το βασικό κανόνα που περιγράψαμε παραπάνω. Πάμε να τους γνωρίσουμε:
Παράδειγμα 2ο
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Εδώ το μοτίβο ξεκινά από το δεύτερο κελί με το μεσαίο σχήμα να γίνεται εξωτερικό, το εσωτερικό σχήμα να γίνεται μεσαίο και το εξωτερικό σχήμα να γίνεται εσωτερικό σχήμα. Κατόπιν τα σχήματα του πρώτου κελιού επαναλαμβάνονται και το μοτίβο συνεχίζεται στο πέμπτο κελί οπότε η σωστή απάντηση να είναι η επιλογή Δ όπου θέλουμε το τετράγωνο να είναι εξωτερικό σχήμα, το τρίγωνο μεσαίο και τον κύκλο να είναι εσωτερικό σχήμα.
Παράδειγμα 3ο
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Στο δεύτερο κελί το τρίτο σχήμα του πρώτου κελιού γίνεται πρώτο, και το πρώτο σχήμα γίνεται δεύτερο ενώ στο εσωτερικό εμφανίζεται ένας ρόμβος. Στη συνέχεια, ο ρόμβος γίνεται πρώτο σχήμα, το τρίγωνο δεύτερο σχήμα ενώ τώρα έχουμε ένα τρίγωνο ως τρίτο σχήμα. Αυτό το μοτίβο συνεχίζεται μέχρι το κελί που αναζητούμε. Ο δεύτερος κανόνας είναι ότι στο εσωτερικό σχήμα έχουμε εναλλαγή σχημάτων μεταξύ τριγώνου και ρόμβου οπότε στο σχήμα που αναζητούμε θα έχουμε πρώτο σχήμα τον ρόμβο, δεύτερο σχήμα τον κύκλο και τρίτο σχήμα το τρίγωνο και σωστή απάντηση είναι η επιλογή Α.
Παράδειγμα 4ο
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Σε κάθε κελί το δεύτερο σχήμα έχει 2 πλευρές παραπάνω από το πρώτο και το τρίτο 2 πλευρές παραπάνω από το τρίτο. Στο πρώτο κελί ο κύκλος γίνεται τρίγωνο και μετά πεντάπλευρο. Στο δεύτερο κελί το τρίγωνο γίνεται πεντάπλευρο και στο τέλος επτάπλευρο. Το ίδιο μοτίβο συνεχίζεται ως το τέλος οπότε στην εικόνα που αναζητούμε θα πρέπει να επαναλαμβάνεται ο κανόνας αυτός. Άρα, η σωστή απάντηση είναι η επιλογή Β καθώς μόνο σε αυτήν την επιλογή λειτουργεί το μοτίβο.
Παράδειγμα 5ο
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Το μοτίβο είναι τόσο απλό όσο και πολύ δύσκολο. Σε κάθε κελί και τα τρία σχήματα έχουν 14 πλευρές αν τις αθροίσουμε όλες μαζί. Οπότε, η σωστή απάντηση που επαναλαμβάνει το παραπάνω μοτίβο είναι η επιλογή Ε.
