Νέο Χωροταξικό για τον Τουρισμό: Τι αλλάζει με τη βραχυχρόνια, προβλέψεις για «ήπια ανάπτυξη»
Ο τουρισμός αποτελεί τη σημαντικότερη παραγωγική δραστηριότητα της ελληνικής οικονομίας, όμως η συνεχής αύξηση των αφίξεων και των επενδύσεων έχει αναδείξει τα τελευταία χρόνια την ανάγκη για καλύτερη οργάνωση του χώρου.
Με την υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) από την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, και τη συνυπογραφή της υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένας Σούκουλη, θεσμοθετείται από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ), το οποίο θέτει το νέο πλαίσιο για τη χωρική ανάπτυξη του τουρισμού στη χώρα.
Το νέο θεσμικό εργαλείο φιλοδοξεί να καθορίσει με σαφείς κανόνες πού, με ποιους όρους και υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορεί να αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια, επιδιώκοντας να συνδυάσει την προσέλκυση επενδύσεων με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη των προορισμών.
Ο τουρισμός αποτελεί τη σημαντικότερη παραγωγική δραστηριότητα της ελληνικής οικονομίας, όμως η συνεχής αύξηση των αφίξεων και των επενδύσεων έχει αναδείξει τα τελευταία χρόνια την ανάγκη για καλύτερη οργάνωση του χώρου, ώστε να αντιμετωπιστούν φαινόμενα υπερσυγκέντρωσης σε δημοφιλείς προορισμούς, πιέσεις στις υποδομές και στο περιβάλλον, αλλά και να δημιουργηθούν νέες αναπτυξιακές ευκαιρίες σε λιγότερο αξιοποιημένες περιοχές.
Σε αυτό το πλαίσιο, το νέο ΕΧΠ-Τ εισάγει ένα ενιαίο σύστημα κατηγοριοποίησης των περιοχών της χώρας και θέτει τις κατευθύνσεις για τον τρόπο με τον οποίο θα αναπτύσσονται οι τουριστικές επενδύσεις στο εξής.
Τι αλλάζει, όμως, στην πράξη; Ποιες περιοχές αποκτούν αυστηρότερους περιορισμούς και ποιες ενισχύονται αναπτυξιακά; Τι προβλέπεται για τις νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, τις οργανωμένες τουριστικές αναπτύξεις και την προστασία του περιβάλλοντος;
Ο παρακάτω οδηγός του Dnews.gr, μέσα από 12 ερωτήσεις και απαντήσεις, παρουσιάζει με απλό και κατανοητό τρόπο τις σημαντικότερες αλλαγές που εισάγει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό:
1. Τι είναι το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό;
Πρόκειται για το νέο εθνικό «χάρτη» που καθορίζει πού, με ποιους όρους και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να αναπτυχθεί η τουριστική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Στόχος του είναι να συνδυάσει την ανάπτυξη των επενδύσεων με την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα των προορισμών.
2. Τι αλλάζει σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς;
Για πρώτη φορά θεσπίζεται ένα ενιαίο και σύγχρονο πλαίσιο χωρικού σχεδιασμού που κατευθύνει όλες τις βαθμίδες χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Τα Περιφερειακά και Τοπικά Χωροταξικά Σχέδια θα πρέπει πλέον να εναρμονιστούν με τις νέες κατευθύνσεις.
3. Πώς κατηγοριοποιείται πλέον η χώρα;
Η Ελλάδα χωρίζεται σε πέντε κατηγορίες περιοχών, ανάλογα με την ένταση της τουριστικής ανάπτυξης: Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Α), Αναπτυγμένες (Β), Αναπτυσσόμενες (Γ), Πρώιμης Ανάπτυξης (Δ) και Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Ε). Η κατάταξη γίνεται κυρίως με βάση τον αριθμό των τουριστικών κλινών, την έκταση, τον μόνιμο πληθυσμό και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
4. Τι σημαίνει πρακτικά αυτή η κατηγοριοποίηση;
Κάθε κατηγορία θα έχει διαφορετικούς κανόνες για την ανάπτυξη τουριστικών επενδύσεων. Οι όροι δόμησης, οι επιτρεπόμενες χρήσεις και οι περιορισμοί θα διαφοροποιούνται ανάλογα με το επίπεδο τουριστικής πίεσης και τα χαρακτηριστικά κάθε προορισμού.
5. Ποιες είναι οι βασικές επιδιώξεις του νέου πλαισίου;
Το νέο χωροταξικό στοχεύει στην ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, στη χωρική εξισορρόπηση της τουριστικής ανάπτυξης, στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, στην προώθηση θεματικών μορφών τουρισμού και στην προσαρμογή του κλάδου στην κλιματική αλλαγή.
6. Ευνοούνται οι νέες τουριστικές επενδύσεις;
Ναι, αλλά με σαφέστερους κανόνες. Το πλαίσιο προβλέπει προσφορά κατάλληλης γης, συγκεκριμένα κριτήρια χωροθέτησης και μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για τους επενδυτές, ενώ ταυτόχρονα θέτει όρους για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
7. Τι προβλέπεται για τις περιοχές που ήδη δέχονται μεγάλη τουριστική πίεση;
Στις περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης προβλέπεται πιο ελεγχόμενη επέκταση νέων δραστηριοτήτων, με στόχο να περιοριστεί η περαιτέρω επιβάρυνση και να προστατευθούν το τοπίο, οι φυσικοί πόροι και η ποιότητα ζωής των κατοίκων.
8. Πώς αντιμετωπίζεται η βραχυχρόνια μίσθωση;
Για πρώτη φορά προβλέπεται ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις μπορούν να υπόκεινται σε διαφορετικούς χωρικούς περιορισμούς, ανάλογα με την κατηγορία κάθε περιοχής. Στόχος είναι η προστασία της βιωσιμότητας των τουριστικών προορισμών και η καλύτερη διαχείριση της τουριστικής ζήτησης.
9. Τι προβλέπεται για την προστασία του περιβάλλοντος;
Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει περιβαλλοντικούς όρους και περιορισμούς, δίνει έμφαση στη βιώσιμη ανάπτυξη, στη διατήρηση της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων, στην προστασία του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος και στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των τουριστικών καταλυμάτων.
10. Τι σημαίνει «ήπια ανάπτυξη»;
Το πλαίσιο εισάγει ειδική κατηγορία οργανωμένων τουριστικών αναπτύξεων «ήπιας ανάπτυξης», με χαμηλότερη ένταση δόμησης – ο ανώτατος συντελεστής ορίζεται στο μισό του ισχύοντος – και με υποχρέωση σύνδεσης των επενδύσεων με την ανάδειξη φυσικών, πολιτιστικών και ιστορικών στοιχείων της περιοχής.
11. Τι αλλάζει στις σχέσεις του τουρισμού με άλλες δραστηριότητες;
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να περιορίσει τις συγκρούσεις χρήσεων γης. Προβλέπει ειδικούς κανόνες για τη συνύπαρξη του τουρισμού με τη βιομηχανία, τις εξορύξεις, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις υδατοκαλλιέργειες, ώστε να μειώνονται οι συγκρούσεις και να προστατεύονται οι τουριστικοί προορισμοί.
12. Ποιο είναι το βασικό μήνυμα του νέου χωροταξικού;
Η φιλοσοφία του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου είναι ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν θα βασίζεται πλέον μόνο στην αύξηση των κλινών και των επενδύσεων, αλλά σε έναν σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, την προστασία του περιβάλλοντος, την ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών και τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του ελληνικού τουρισμού.
