Στον «πάγο» η δημοσιοποίηση των ονομάτων των μεγαλοοφειλετών - Σε εξέλιξη η ρύθμιση των 72 δόσεων
Η μετάθεση της δημοσιοποίησης των ονομάτων έως τον Φεβρουάριο του 2027 συνδέεται με την επιλογή να παραμείνει ενεργή η δυνατότητα ένταξης στη ρύθμιση χωρίς οι οφειλέτες να βρεθούν αντιμέτωποι με τη δημοσιοποίηση των στοιχείων τους.
Μετάθεση για τον Φεβρουάριο του 2027 πήρε η δημοσιοποίηση των ονομάτων των μεγαλοοφειλετών του Δημοσίου, καθώς παραμένει ανοικτή η προθεσμία υπαγωγής στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων. Ωστόσο, η μέχρι σήμερα εμπειρία δείχνει ότι οι περίπου 30.000 οφειλέτες με χρέη άνω των 150.000 ευρώ σπανίως αξιοποιούν τις διαθέσιμες ρυθμίσεις, σε αντίθεση με όσους έχουν μικρότερες και περισσότερο διαχειρίσιμες οφειλές.
Η αναβολή της δημοσιοποίησης των στοιχείων των μεγαλοοφειλετών δεν μεταβάλλει την πραγματική εικόνα των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, οι οφειλέτες με τις μεγαλύτερες οφειλές παραμένουν διαχρονικά εκτός ρυθμίσεων, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των ληξιπρόθεσμων χρεών να μην εντάσσεται σε διαδικασίες είσπραξης. Αντίθετα, η συμμετοχή στις ρυθμίσεις αφορά κυρίως φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις με χαμηλότερες οφειλές.
Η απόφαση, που υπέγραψαν οι υφυπουργοί Οικονομικών και Εργασίας, Δημήτρης Μαρκόπουλος και Ανδρέας Ευθυμίου, έχει κυρίως διαδικαστικό χαρακτήρα, καθώς στόχος είναι να δοθεί χρόνος στους οφειλέτες να ενταχθούν στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων πριν από τη δημοσιοποίηση των στοιχείων τους. Μέχρι στιγμής, πάντως, η ανταπόκριση προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από φορολογουμένους με μικρές και μεσαίες οφειλές.
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ επιβεβαιώνουν την εικόνα αυτή. Το μεγαλύτερο ποσοστό ρυθμισμένων οφειλών εντοπίζεται στην κατηγορία από 500 έως 10.000 ευρώ, όπου φθάνει το 15,52%, ενώ στην κλίμακα των 2.000 έως 3.000 ευρώ το ποσοστό αγγίζει το 18,16%. Αντίστοιχα, στα φυσικά πρόσωπα το υψηλότερο ποσοστό ρύθμισης καταγράφεται επίσης μεταξύ 500 και 10.000 ευρώ (15,34%), με την κατηγορία των 2.000-3.000 ευρώ να φθάνει το 18,40%. Στα νομικά πρόσωπα, μεγαλύτερη συμμετοχή καταγράφεται στις οφειλές από 10.000 έως 100.000 ευρώ, όπου το ποσοστό ανέρχεται στο 21,66%, ενώ στην κατηγορία 10.000-20.000 ευρώ φθάνει το 25%, καθώς η φορολογική ενημερότητα αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Η εικόνα αυτή εξηγεί και τις περιορισμένες δυνατότητες είσπραξης των ληξιπρόθεσμων χρεών. Παρότι οι συνολικές οφειλές προς την εφορία ανέρχονται σε περίπου 114,5 δισ. ευρώ, τα 35,25 δισ. ευρώ έχουν ήδη χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης, περιορίζοντας το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο στα 79,25 δισ. ευρώ. Ακόμη όμως και από αυτό το ποσό, οι αναλύσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής εκτιμούν ότι ρεαλιστικά μπορούν να εισπραχθούν περίπου 27 δισ. ευρώ, καθώς το υπόλοιπο αφορά κυρίως παλαιές οφειλές, πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Καθυστερεί η δημοσιοποίηση των ονομάτων των μεγαλοοφειλετών
Με βάση τον σχεδιασμό του υπουργείου Οικονομικών, στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων μπορούν δυνητικά να ενταχθούν περίπου 1,3 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και 284.000 επιχειρήσεις με συνολικές οφειλές που προσεγγίζουν τα 95 δισ. ευρώ. Η πραγματική εισπρακτική απόδοση, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το εάν θα συμμετάσχουν και οι μεγάλοι οφειλέτες, κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχει επιβεβαιωθεί στην πράξη.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η παλαιότητα των χρεών. Όσο αυξάνεται ο χρόνος παραμονής μιας οφειλής σε εκκρεμότητα, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες είσπραξής της, ενώ μετά τη δεκαετία οι δυνατότητες ανάκτησης περιορίζονται δραστικά. Για τον λόγο αυτό η φορολογική διοίκηση επικεντρώνει πλέον τις προσπάθειές της στις νεότερες οφειλές, αλλά και στους μεγάλους οφειλέτες, αξιοποιώντας πιο στοχευμένα ελεγκτικά και εισπρακτικά μέτρα.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η εφαρμογή εξατομικευμένων ρυθμίσεων, προσαρμοσμένων στη φοροδοτική ικανότητα κάθε οφειλέτη, με στόχο την αύξηση της εισπραξιμότητας ακόμη και για μεγάλες οφειλές που σήμερα παραμένουν εκτός διακανονισμών.
Η μετάθεση της δημοσιοποίησης των ονομάτων έως τον Φεβρουάριο του 2027 συνδέεται με την επιλογή να παραμείνει ενεργή η δυνατότητα ένταξης στη ρύθμιση χωρίς οι οφειλέτες να βρεθούν αντιμέτωποι με τη δημοσιοποίηση των στοιχείων τους. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ΚΕΑΟ και ΑΑΔΕ θα επικαιροποιήσουν τη λίστα των περίπου 30.000 μεγαλοοφειλετών, ενώ όσοι δεν ενταχθούν σε καμία ρύθμιση θα βρεθούν εκ νέου στο στόχαστρο των εισπρακτικών και ελεγκτικών μηχανισμών.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους οφειλέτες με χρέη άνω του ενός εκατ. ευρώ, αξιοποιώντας το νέο πλαίσιο διεθνούς ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών με 24 χώρες για τον εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Μέχρι στιγμής, περισσότεροι από 2.500 οφειλέτες έχουν υποβάλει αίτηση υπαγωγής στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων. Βασικές προϋποθέσεις είναι η υποβολή όλων των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, η μη ύπαρξη αμετάκλητης καταδίκης για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία και η τακτοποίηση των υπόλοιπων ληξιπρόθεσμων οφειλών που δεν εντάσσονται στη ρύθμιση. Η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ, ενώ προβλέπεται σταθερό επιτόκιο 5,84%, το οποίο αντικαθιστά τις προσαυξήσεις και τους τόκους εκπρόθεσμης καταβολής, προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους οφειλέτες.
