Σκληρή γραμμή από τις Βρυξέλλες για τη ρήτρα διαφυγής – Με εσωτερικές «βοήθειες» πορεύεται η Ελλάδα
Η Κομισιόν εξηγεί ότι η ρήτρα διαφυγής μπορεί να ενεργοποιηθεί αποκλειστικά σε περίπτωση σοβαρής οικονομικής ύφεσης στην ευρωζώνη ή στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται αρνητική στο ενδεχόμενο δημοσιονομικής χαλάρωσης μέσω της ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής, σύμφωνα με έγγραφο που εκδόθηκε ενόψει του έκτακτου Eurogroup που πραγματοποιείται μέσω τηλεδιάσκεψης. Στο έγγραφο επισημαίνεται ότι «η ενεργοποίηση της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής ή των εθνικών ρητρών διαφυγής δεν θα ήταν σκόπιμη αυτή τη στιγμή», ενώ διευκρινίζεται ότι το Συμβούλιο μπορεί να εκδώσει σχετική σύσταση μόνο κατόπιν πρότασης της Επιτροπής και εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η Κομισιόν εξηγεί ότι η ρήτρα διαφυγής μπορεί να ενεργοποιηθεί αποκλειστικά σε περίπτωση σοβαρής οικονομικής ύφεσης στην ευρωζώνη ή στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην παρούσα συγκυρία, αν και οι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, δεν μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη προϋπόθεση έχει καλυφθεί ή ότι θα καλυφθεί στο άμεσο μέλλον. Παράλληλα, σημειώνεται ότι η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής έχει ήδη ενεργοποιηθεί για αρκετά κράτη μέλη όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες, ενώ η ενεργοποίηση τόσο της γενικής όσο και της εθνικής ρήτρας εξαρτάται και από το κατά πόσο τίθεται σε κίνδυνο η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Στο ίδιο έγγραφο τονίζεται ότι η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει τη συγκεκριμένη προϋπόθεση πριν συστήσει την ενεργοποίηση των ρητρών διαφυγής. Σύμφωνα με έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της, το άνοιγμα της εθνικής ρήτρας για την άμυνα αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση του ελλείμματος και του χρέους σε πολλά κράτη μέλη, ενώ θα καθυστερήσει τη μείωση του δημόσιου χρέους στις χώρες με υψηλό χρέος για αρκετά χρόνια.
Η Κομισιόν εκφράζει επίσης ανησυχίες ότι ακόμη και αν τα μέτρα ενεργειακής στήριξης εισαχθούν ως προσωρινά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να παραμείνουν σε ισχύ για μεγάλο χρονικό διάστημα ή ακόμη και να καταστούν μόνιμα. Σε αντίθεση με μια φυσική καταστροφή, επισημαίνεται ότι οι κυβερνήσεις έχουν σημαντικό βαθμό ελέγχου τόσο στο μέγεθος όσο και στον σχεδιασμό αυτών των μέτρων, γεγονός που διαφοροποιεί τη δημοσιονομική αντιμετώπισή τους. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την Επιτροπή, η αντιμετώπιση των μέτρων ενεργειακής στήριξης ως έκτακτων θα αποτελούσε απόκλιση από την καθιερωμένη πρακτική και θα μπορούσε να υπονομεύσει την έννοια του έκτακτου μέτρου.
Την ίδια ώρα, στην ελληνική αγορά ενέργειας, η ΔΕΗ εμφανίζεται αποφασισμένη να απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων στη χονδρική τιμή ρεύματος, οι οποίες κινούνται με άνοδο περίπου 19%, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στα πράσινα τιμολόγια του Απριλίου που θα ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιχείρηση θα προχωρήσει σε σημαντική συγκράτηση των αυξήσεων, αντίστοιχη με εκείνη του περασμένου Οκτωβρίου και Νοεμβρίου, όταν οι τιμές χονδρικής αυξάνονταν πάνω από 20%.
Το ακριβές εύρος των αυξήσεων θα αποφασιστεί στις 31 Μαρτίου, ωστόσο θεωρείται δεδομένο ότι οι νέοι τιμοκατάλογοι θα περιλαμβάνουν σημαντικές εκπτώσεις στο πράσινο τιμολόγιο, στο οποίο ανήκει η πλειονότητα των περίπου 3 εκατομμυρίων καταναλωτών. Παρά το γεγονός ότι ο Απρίλιος είναι μήνας χαμηλότερης κατανάλωσης και αυξημένης παραγωγής από φωτοβολταϊκά λόγω περισσότερων ωρών ηλιοφάνειας, τα προθεσμιακά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν κοντά στα 100 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.
Η τιμή αυτή είναι υψηλότερη από τα μέσα επίπεδα του Μαρτίου, ενώ η ανοδική τάση αποδίδεται κυρίως στη μειωμένη χρήση υδροηλεκτρικών μονάδων, που διατηρούνται για τους καλοκαιρινούς μήνες, αλλά και στην επίδραση του φυσικού αερίου, το οποίο παραμένει πάνω από τα 50 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, σημειώνοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, παρά τη συγκράτηση από πλευράς παρόχων, δεν θα αποφευχθούν αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια του Απριλίου, με ορισμένες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για αυξήσεις της τάξης του 10%. Σε αυτή την περίπτωση, τα πράσινα τιμολόγια ενδέχεται να κινηθούν σε εύρος 16 έως 18 λεπτών ανά κιλοβατώρα, από περίπου 15 λεπτά που είναι ο μέσος όρος για τον Μάρτιο.
Πάσχα 2026: Ποτε πέφτει Κυριακή των Βαΐων - Τι γιορτάζουμε και τι τρώμε ανήμερα
Το θέμα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία και συνεχίζεται η διερεύνησή του από τις αρμόδιες αρχές.
