Συνταξιοδότηση μακροχρόνια ανέργων - Γράφει η Έφη Αχτσιόγλου
Την προηγούμενη εβδομάδα αναλύσαμε τον θεσμό της προαιρετικής ασφάλισης (αυτασφάλισης) με καταβολή εισφορών από τον ίδιο τον ασφαλισμένο.
Αρκετοί εύλογα επισημάνατε ότι κάτι τέτοιο είναι ιδιαίτερα κοστοβόρο για τους υποψήφιους συνταξιούχους. Γι’ αυτόν τον λόγο σήμερα επανέρχομαι στο θέμα της προαιρετικής ασφάλισης, αυτή τη φορά όμως για να σας μιλήσω για την προαιρετική ασφάλιση μακροχρόνια ανέργων με κάλυψη του κόστους εισφορών από την ΔΥΠΑ (τ. ΟΑΕΔ).
Κεντρικό άξονα της επιλογής αυτής αποτελεί η δυνατότητα των μακροχρόνια ανέργων να συνεχίσουν την ασφάλισή τους, χωρίς οι ίδιοι να επιβαρύνονται με την καταβολή εισφορών, καθώς το σύνολο της σχετικής δαπάνης καλύπτεται από τη ΔΥΠΑ.
Προϋποθέσεις υπαγωγής
Για την υπαγωγή στο καθεστώς απαιτείται, σωρευτικά:
Α. Ιδιότητα μακροχρόνια ανέργου (ανεργία τουλάχιστον 12 συνεχών μηνών),
Β. Υπολειπόμενος χρόνος έως 5 έτη για θεμελίωση δικαιώματος πλήρους σύνταξης γήρατος,
Γ. Κατ’ ελάχιστον 3.000 ένσημα (10 έτη ασφάλισης) στην υποχρεωτική ή προαιρετική ασφάλιση,
Δ. Εγγραφή και ενεργή κατάσταση στο μητρώο της ΔΥΠΑ (ενεργή κάρτα ανεργίας).
Πώς λειτουργεί
Ο ασφαλισμένος υποβάλλει αίτηση στο υποκατάστημα e-ΕΦΚΑ του τόπου κατοικίας του προσκομίζοντας την ειδική βεβαίωση μακροχρόνιας ανεργίας και τα ασφαλιστικά παραστατικά για την απόδειξη του ελάχιστου απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης των 10 ετών (3.000 ένσημα).
Πρακτικά, η ένταξη στο καθεστώς προαιρετικής ασφάλισης επιφέρει τη συνέχιση του ασφαλιστικού βίου του ανέργου, σαν να απασχολείτο και να συμπλήρωνε κανονικά τα υπολειπόμενα ένσημα. Η διαφορά είναι ότι οι ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται μηνιαίως από την ΔΥΠΑ και συνυπολογίζονται κανονικά για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, χωρίς καμία απολύτως οικονομική επιβάρυνση για τον ασφαλισμένο.
Επιπλέον, κρίσιμο είναι ότι καλύπτονται όχι μόνο οι εισφορές κύριας ασφάλισης αλλά και επικουρικής. Αυτό συμβαίνει στις περιπτώσεις ασφαλισμένων που συγκεντρώνουν κατ’ ελάχιστο 3.000 ημέρες ασφάλισης και στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, πέραν του κλάδου κύριας ασφάλισης.
Παραδείγματα εφαρμογής
Παράδειγμα 1:
Άνεργος 62 ετών με 4.200 ένσημα και ανεργία άνω των 12 μηνών. Σ’ αυτή την περίπτωση υπολείπονται 2 έτη για να λάβει πλήρη σύνταξη. Με την υπαγωγή του στο καθεστώς προαιρετικής ασφάλισης μακροχρόνια ανέργων, η ΔΥΠΑ καταβάλλει τις εισφορές για τα επόμενα δύο έτη, επιτρέποντάς του να θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση.
Παράδειγμα 2:
Άνεργη 59 ετών με διακεκομμένη ασφαλιστική πορεία και 3.500 ένσημα, αδυνατεί να επανενταχθεί στην αγορά εργασίας. Μέσω της προαιρετικής ασφάλισης, καλύπτει τα υπολειπόμενα έτη έως τη σύνταξη και παίρνει πλήρη σύνταξη.
Παράδειγμα 3:
Άνεργος με 4.000 ένσημα και 3 έτη μέχρι τη συνταξιοδότηση, αποφεύγει την ανάγκη εξαγοράς ενσήμων ή παραμονής εκτός ασφάλισης, καθώς η ΔΥΠΑ χρηματοδοτεί ουσιαστικά τη συμπλήρωση των υπολειπόμενων ημερών ασφάλισής του.
Επομένως, η προαιρετική ασφάλιση μακροχρόνια ανέργων αποτελεί ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια των μακροχρόνια ανέργων για τη συμπλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων συνταξιοδότησης. Εξασφαλίζει την ομαλή μετάβαση από την ανεργία στη συνταξιοδότηση, αποκαθιστά ανισότητες που δημιουργούνται από τη μακροχρόνια ανεργία και λειτουργεί ως δίχτυ προστασίας για μία από τις πλέον ευάλωτες κατηγορίες ασφαλισμένων, προσφέροντας ουσιαστική λύση στο πρόβλημα της έλλειψης ενσήμων, χωρίς κανένα απολύτως κόστος.
Έφη Αχτσιόγλου, Εργατολόγος, Πρώην Υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
