ΑΑΔΕ: Χωρίς φόρους και τέλη οι συμφωνίες διαμεσολάβησης – Τι αλλάζει από το 2027
Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά την απαλλαγή των εγγράφων και των διαδικαστικών πράξεων της διαμεσολάβησης από τέλη και εισφορές υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων.
Σημαντικές αλλαγές στο κόστος επίλυσης διαφορών μεταξύ πολιτών και επιχειρήσεων, αλλά και στον τρόπο λειτουργίας της διαμεσολάβησης, φέρνει ο νόμος 5344/2026, με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων να αποσαφηνίζει το νέο καθεστώς μέσω εγκυκλίου που εξέδωσε χθες. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι φορολογικές απαλλαγές για όσους επιλέγουν να επιλύσουν μια διαφορά χωρίς να οδηγηθούν σε πολυετή δικαστική αντιπαράθεση, καθώς και οι αυστηρότερες προϋποθέσεις για τους επαγγελματίες και τους φορείς που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο τομέα. Οι περισσότερες ρυθμίσεις για τη διαμεσολάβηση θα τεθούν σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2027, δίνοντας χρόνο για την προσαρμογή στο νέο πλαίσιο.
Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά την απαλλαγή των εγγράφων και των διαδικαστικών πράξεων της διαμεσολάβησης από τέλη και εισφορές υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων, συμπεριλαμβανομένου του Ψηφιακού Τέλους Συναλλαγής, στο πεδίο εφαρμογής που ορίζει ο νόμος. Επιπλέον, όταν τα εμπλεκόμενα μέρη καταλήγουν σε συμφωνία και επιθυμούν να την καταθέσουν στο αρμόδιο δικαστήριο ώστε να αποκτήσει ισχύ εκτελεστού τίτλου, δεν καταβάλλονται τέλος κατάθεσης, δικαστικό ένσημο ή αναλογικό τέλος επί της αξίας της διαφοράς. Πρόκειται για μια παρέμβαση που περιορίζει τις συγκεκριμένες οικονομικές επιβαρύνσεις της διαδικασίας, χωρίς πάντως να σημαίνει ότι καταργείται κάθε πιθανό κόστος, όπως η αμοιβή του διαμεσολαβητή ή των νομικών παραστατών.
Για παράδειγμα, εάν δύο επιχειρήσεις διαφωνούν για την εξόφληση τιμολογίων ύψους 100.000 ευρώ και καταλήξουν μέσω διαμεσολάβησης σε συμφωνία αποπληρωμής, η κατάθεση του σχετικού πρακτικού στο δικαστήριο δεν θα επιβαρύνεται με αναλογικό τέλος υπολογιζόμενο επί της αξίας της απαίτησης. Αντίστοιχα, σε μια διαφορά μεταξύ ιδιοκτήτη ακινήτου και μισθωτή, εφόσον η υπόθεση μπορεί να υπαχθεί σε διαμεσολάβηση και επιτευχθεί συμφωνία, η διαδικασία κατάθεσής της για την απόκτηση εκτελεστότητας θα καλύπτεται από τις προβλεπόμενες απαλλαγές.
Το νέο πλαίσιο, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα φορολογικά κίνητρα. Καθορίζει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος του διαμεσολαβητή, απαιτώντας τίτλο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αναγνωρισμένη κατάρτιση και διαπίστευση κατόπιν εξετάσεων.
Τέλος, ξεχωριστό σκέλος των αλλαγών αφορά τις διαιτησίες στις οποίες εμπλέκεται το Δημόσιο, με το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους να αποκτά σαφέστερες αρμοδιότητες και να προβλέπεται δυνατότητα προσφυγής σε αναγνωρισμένους εθνικούς ή διεθνείς οργανισμούς διαιτησίας. Οι συγκεκριμένες διατάξεις ενεργοποιούνται την 1η Ιανουαρίου 2027.
