Γιατί «κόβονται» κλειστά σπίτια από το «Ανακαινίζω 2026»
Το βασικό εμπόδιο για την ένταξη των κλειστών σπιτιών είναι κυρίως η αδυναμία του συστήματος να «δει», να διασταυρώσει και τελικά να πιστοποιήσει σωστά τα ακίνητα.
Τεχνικά προβλήματα στη διασταύρωση των στοιχείων μεταξύ ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ αφήνουν εκτός του προγράμματος «Ανακαινίζω 2026» μεγάλο αριθμό κλειστών κατοικιών, καθώς η ηλεκτρονική πλατφόρμα αδυνατεί σε πολλές περιπτώσεις να πιστοποιήσει ότι τα συγκεκριμένα ακίνητα είναι πράγματι κενά.
Το πρόβλημα εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο ελέγχεται η επιλεξιμότητα των κλειστών κατοικιών. Για να μπορέσει ένα τέτοιο ακίνητο να ενταχθεί στο πρόγραμμα, δεν αρκεί να έχει δηλωθεί ως κενό στην ΑΑΔΕ. Θα πρέπει παράλληλα να επιβεβαιώνεται η πολύ χαμηλή ή μηδενική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για το διάστημα κατά το οποίο εμφανίζεται ως κλειστό.
Ακριβώς σε αυτό το σημείο φαίνεται να δημιουργείται το βασικό τεχνικό «μπλόκο». Οι βάσεις δεδομένων της ΑΑΔΕ και του ΔΕΔΔΗΕ δεν επικοινωνούν αποτελεσματικά μεταξύ τους, με αποτέλεσμα η πλατφόρμα να μην μπορεί να αντλήσει αυτόματα όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τη σχετική διασταύρωση. Έτσι, ακόμη και κατοικίες που είναι πράγματι κλειστές μπορεί να μην αναγνωρίζονται από το σύστημα ως επιλέξιμες.
Στην πράξη, ο ιδιοκτήτης βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα αδιέξοδο: το ακίνητό του δεν εμφανίζεται ως επιλέξιμο, δεν μπορεί να εκδώσει τη σχετική βεβαίωση και, κατά συνέπεια, δεν έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της αίτησης για την επιδότηση.
Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται στα μέχρι σήμερα στοιχεία. Από τις περισσότερες από 41.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας που έχουν εκδοθεί μέσω της πλατφόρμας, μόλις 1.500 αφορούν κλειστές κατοικίες. Δηλαδή, μόνο το 3,6% του συνόλου, παρά το γεγονός ότι η ενεργοποίηση κενών ακινήτων αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του προγράμματος.
Ελλιπή ή λανθασμένα στοιχεία
Υπάρχει, όμως, και ένας δεύτερος λόγος για τον οποίο ένα κλειστό ακίνητο μπορεί να «κοπεί». Σε αρκετές περιπτώσεις τα στοιχεία που εμφανίζονται προσυμπληρωμένα στην πλατφόρμα είναι ελλιπή ή λανθασμένα, χωρίς να παρέχεται στον ενδιαφερόμενο η δυνατότητα να τα διορθώσει απευθείας. Το πρόβλημα μπορεί να οφείλεται σε ανακριβείς ή μη επικαιροποιημένες δηλώσεις Ε9 και Ε2, για παράδειγμα ως προς τα τετραγωνικά μέτρα, το ποσοστό ιδιοκτησίας, την παλαιότητα ή ακόμη και το αν το ακίνητο έχει δηλωθεί ως κενό.
Ακόμη και όταν ο ιδιοκτήτης προχωρήσει στις απαραίτητες διορθώσεις, αυτές δεν εμφανίζονται άμεσα στο πληροφοριακό σύστημα του «Ανακαινίζω», καθώς απαιτείται χρόνος για την ενημέρωση και τον συγχρονισμό των δεδομένων. Έτσι, η διαδικασία μπορεί να παραμένει «παγωμένη» για ημέρες.
Η συγκεκριμένη τεχνική δυσλειτουργία έχει δημιουργήσει σημαντική ανισορροπία μεταξύ κλειστών και ιδιοκατοικούμενων ακινήτων που περνούν τον έλεγχο επιλεξιμότητας. Το γεγονός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία δεδομένου ότι από τον συνολικό προϋπολογισμό των 480 εκατ. ευρώ του «Ανακαινίζω 2026», τα 200 εκατ. ευρώ έχουν δεσμευτεί αποκλειστικά για κλειστές κατοικίες.
Με τα σημερινά δεδομένα, επομένως, το βασικό εμπόδιο για την ένταξη των κλειστών σπιτιών δεν φαίνεται να είναι μόνο η έλλειψη ενδιαφέροντος από τους ιδιοκτήτες. Είναι κυρίως η αδυναμία του συστήματος να «δει», να διασταυρώσει και τελικά να πιστοποιήσει σωστά τα ακίνητα που δηλώνονται ως κενά. Μέχρι να αποκατασταθεί η επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων βάσεων δεδομένων και να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα με τα στοιχεία των ακινήτων, χιλιάδες δυνητικοί δικαιούχοι κινδυνεύουν να παραμένουν εκτός προγράμματος πριν ακόμη καταφέρουν να υποβάλουν την αίτησή τους.
