Φοροδιαφυγή στα ενοίκια: Υπάρχει τελικά πολιτική βούληση για την αντιμετώπισή της;
Η εικόνα που προκύπτει από τις φορολογικές δηλώσεις προκαλεί προβληματισμό.
Η φοροδιαφυγή στα εισοδήματα από ενοίκια παραμένει ένα από τα ανοιχτά μέτωπα της φορολογικής διοίκησης. Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο, αλλά εάν υπάρχει η πολιτική βούληση να εφαρμοστούν οι αλλαγές.
Η εικόνα που προκύπτει από τις φορολογικές δηλώσεις προκαλεί προβληματισμό. Τα δηλωθέντα εισοδήματα από ενοίκια αυξήθηκαν κατά 3,6%, όταν ο δείκτης ενοικίων κύριας κατοικίας της ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε άνοδο άνω του 10% το 2025. Παρότι πρόκειται για διαφορετικά στατιστικά μεγέθη, η απόσταση μεταξύ τους ενισχύει την ανάγκη να ελεγχθεί κατά πόσον οι πραγματικές εισπράξεις αποτυπώνονται πλήρως στην Εφορία.
Την ίδια στιγμή, περίπου 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενοι, δηλαδή επτά στους δέκα που αποκτούν εισόδημα από μισθώματα, δηλώνουν λιγότερα από 5.000 ευρώ ετησίως. Το 92,2% εμφανίζει εισοδήματα έως 12.000 ευρώ. Τα ποσά αυτά δεν αποτελούν αυτομάτως απόδειξη φοροδιαφυγής, καθώς επηρεάζονται από τη συνιδιοκτησία και τη διάρκεια των μισθώσεων. Αναδεικνύουν, ωστόσο, την ανάγκη για αποτελεσματικότερους ελέγχους.
Το πρόβλημα είναι γνωστό: σε ορισμένες περιπτώσεις, το ποσό που αναγράφεται στο μισθωτήριο είναι μικρότερο από εκείνο που πραγματικά καταβάλλει ο ενοικιαστής. Η διαφορά παραμένει αδήλωτη, περιορίζοντας τα φορολογικά έσοδα.
Άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη αναπτύξει μηχανισμούς αντιμετώπισης τέτοιων πρακτικών. Στην Ιρλανδία, οι μισθώσεις καταχωρίζονται υποχρεωτικά σε ειδικό μητρώο, με στοιχεία για τα ακίνητα, τους ιδιοκτήτες και τα συμφωνημένα ενοίκια. Στη Βρετανία, η φορολογική αρχή HMRC αξιοποιεί πληροφορίες από μεσιτικά γραφεία και φορείς διαχείρισης εγγυήσεων, ενώ παρέχει τη δυνατότητα οικειοθελούς αποκάλυψης αδήλωτων εισοδημάτων.
Στην Ελλάδα, η διασύνδεση των μισθωτηρίων με τις τραπεζικές πληρωμές και τις φορολογικές δηλώσεις θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων. Η ηλεκτρονική επιβεβαίωση των μισθωμάτων από τους ενοικιαστές και η αξιοποίηση των στοιχείων της επιστροφής ενοικίου θα ενίσχυαν περαιτέρω τις διασταυρώσεις.
Ωστόσο, ενώ οι λύσεις είναι γνωστές, η εφαρμογή τους καθυστερεί. Η υποχρεωτική καταβολή των ενοικίων μέσω τραπεζικού λογαριασμού, που αρχικά είχε προγραμματιστεί για την 1η Απριλίου 2026, μετατέθηκε για την 1η Οκτωβρίου 2026 και στη συνέχεια για την 1η Ιουλίου 2027. Δηλαδή για μετά τις εκλογές.
